Nazewnictwo Kanału Elbląskiego

Prawidłowa nazwa Kanału
Właściwa i poprawna nazwa brzmi "Kanał Elbląski". Jej podstawą jest przytoczony niżej akt prawny z 1949 roku. Historyczna, poprzednia nazwa Kanał Oberlandzki. Lansowane, w rozmaitych wydawnictwach nazwy "Kanał Ostródzko-Elbląski" lub "Elbląsko-Ostródzki" nie są poprawne. Ich rodowód związany jest z rokrocznymi zawodami pomiędzy tytułowymi miastami o pierwszeństwo miasta w nazwie. Służy to celom marketingowym i promowane jest zwłaszcza przez Żeglugę Ostródzko-Elbląską, organizującą rejsy statkami pasażerskimi z Elbląga do Ostródy. Być może błąd jest spowodowany również "inwencją" redaktorów opracowujących mapy, którzy widząc obok siebie nazwy "Kanał Elbląski" i "Kanał Ostródzki" po prostu łączyli obie nazwy w jedną całość. Niestety, błędna nazwa żyje już "własnym życiem" i jest powielana przez wiele poważnych wydawnictw i periodyków.

Kanał Elbląski według polskiego prawa

łączy i obejmuje następujące odcinki:

  • Miłomłyn z jeziorem Druzno (nazwa od 1949 roku).

Podstawa prawna nazwy Kanał Elbląski: Monitor Polski z 1949 - nadanie nazwy Kanał Elbląski jedynie na odcinku Miłomłyn-jezioro Druzno, na podstawie rozporządzenia Ministra Administracji Publicznej;

Pozostałe kanały lub odcinki kanałowe nazwane zgodnie z prawem

  • Kanał Dobrzycki - nazwa od 2013 roku odcinka kanału od jez. Jeziorak do jez. Ewingi.

Podstawa prawna - nazwa nadana przez Ministra Administracji i Cyfryzacji 13 grudnia 2013 roku (Dziennik Ustaw 23 grudnia 2013 roku).


Pozostałe odcinki kanału nie mają nadanych oficjalnych nazw

  • Miłomłyn z jeziorem Jeziorak (nazwa nieoficjalna: Kanał Iławski, Elbląski);
  • Miłomłyn z jeziorem Drwęckim (nazwa nieoficjalna: Kanał Elbląski, Miłomłyński, Liwski, Warmiński)
  • Ostródę z jeziorem Szeląg Wielki (nazwa nieoficjalna: Kanał Ostródzki, Elbląski);
  • Jezioro Ruda Woda z jeziorem Bartężek (nazwa nieoficjalna: Kanał Bartnicki).


Na łamach portalu Pomorski Szlak Żeglarski przyjęliśmy następujące nazewnictwo odcinków kanałowych

  • kanał Elbląski - od Miłomłyna do jeziora Druzno - 52 km;
  • kanał Miłomłyński - od Miłomłyna do jeziora Drwęckiego - 10,50 km;
  • kanał Iławski - od Miłomłyna do jeziora Jeziorak - 11,5 km;
  • kanał Ostródzki - od Ostródy* do jeziora Szeląg Mały - 7,5 km (długość wymaga sprawdzenia);
    funkcjonuje także nazwa Kanał Pauzeński
  • kanał Bartnicki - od jeziora Ruda Woda do jeziora Bartężek (Bartnickiego) - 1 km;
  • kanał Dobrzycki - od jeziora Jeziorak do jeziora Ewingi (2,4 km)

* Obecnie Kanałem Ostródzkim nazywa się odcinek od Jeziora Pauzeńskiego do jeziora Szeląg Wielki. Odcinek od jeziora Drwęckiego do jeziora Pauzeńskiego nie ma nawet nieoficjalnej nazwy.

Wymienione wyżej odcinki zaliczane są do systemu (systematu) Kanału Elbląskiego i mają różne, alternatywne do wymienionych nazwy. Niektóre odcinki kanałowe po objęciu przez polską administrację w 1945 roku nie zostały nigdy nazwane, a nazwy niektórych uzyskały urzędowe potwierdzenie dopiero w ostatnich latach.

Galimatias z nazwami
Zaczął się po II Wojnie Światowej i trwa do dzisiaj. Poszczególne odcinki mają różne nazwy, często nieoficjalne, używane dowolnie przez różne instytucje, często z błędami, które powielane są potem przez wydawców ma, przewodników czy w artykułach prasowych. To jednak nie koniec zamieszania. Część odcinków kanału nie ma w ogóle żadnej oficjalnej, ani nawej nieoficjalnej nazwy.

Zamieszanie z nazewnictwem
Omawiając okołokanałowe nazewnictwo, należy zacząć od tego, że nazwa Kanał Ostródzko-Elbląski, forsowana przez różne instytucje do celów promocyjnych - oficjalnie nie istnieje. Wykorzystując fakt, iż kanał od jeziora Pauzeńskiego do Szeląg Wielki nazywa się Ostródzkim, stworzono hybrydę tych dwóch słów.

Najwięcej zamieszania jest z odcinkiem od Miłomłyna do jeziora Drwęckiego. Odcinek Kanału z Ostródy do Miłomłyna w wielu opracowaniach nazywany jest Kanałem Warmińskim i w całym galimatiasie nazw kanałowych ta jest chyba jedną z najgorszych, gdyż ten odcinek kanału nie leży w ogóle na Warmii. Inna nazwa tego kanału to Kanał Miłomłyński lub po prostu Kanał Elbląski. Stosowana jest także nazwa Liwa, lub rzeka Liwa, rzadziej Kanał Liwski, gdyż kanał biegnie w większości skanalizowanym odcinkiem tej rzeki.

Odcinek z Miłomłyna do Jeziora Jeziorak nazywa się Kanałem Iławskim. Kanał z Jezioraka na Jezioro Ewingi to kanał Dobrzycki. Kanał z Ostródy do Jeziora Pauzeńskiego nie ma w ogóle oficjalnej nazwy, a dalsza odcinek, z jeziora Pauzeńskiego na jezioro Szeląg Wielki nieoficjalnie nazywany jest Kanałem Ostródzkim.

Początek Kanału Elbląskiego od strony Ostródy to jego połączenie z jeziorem Drwęckim. Ten odcinek Kanału, biegnący do śluzy Miłomłyn to uregulowane koryto rzeki Liwy i przez projektantów początkowo nie był traktowany jako część Kanału Elbląskiego. Pierwotnie nazwano go Kanałem Miłomłyńskim, dopiero później nazywając Elbląskim.

Upartym, którzy dalszy odcinek kanału do Ostródy również nazywają Elbląskim, warto przypomnieć, że kilometraż Kanału Elbląskiego rozpoczyna się w Miłomłynie (kilometr 00.00) a nie przy ujściu kanału do jeziora Drwęckiego czy w Ostródzie.

Ponieważ jednak kanały leżące na Pojezierzu Iławskim, będące czasem prawie bezpośrednim przedłużeniem Kanału Elbląskiego, zalicza się do systemu (systematu) Kanału Elbląskiego, dlatego w wielu opracowaniach ich nazwy są pomijane lub stosowane błędnie. Przez lata następowały wielokrotne zmiany w nazewnictwie.

Ponieważ jednak Kanał Elbląski ma swój początek w Miłomłynie, dlatego właśnie kilometraż Kanału (punkt 00,00) rozpoczyna się nie przy jeziorze Drwęckim a przy górnej głowie śluzy Miłomłyn. Natomiast zakończenie Kanału w pobliżu Elbląga, to miejsce połączenia Kanału Elbląskiego z jeziorem Druzno.

Inne odcinki kanałowe systematu Kanału Elbląskiego
mają zupełnie inne nazwy, choć przez wielu autorów nazywane są Kanałem Elbląskim, (niepoprawnie: Ostródzko-Elbląskim) lub różną kombinacją tych nazw.
Są to:

  • Kanał Iławski - łączący Miłomłyn z jeziorem Jeziorak;
  • Kanał Miłomłyński (Kanał Warmiński) - skanalizowany odcinek rzeki Liwy, łączący Śluzę Miłomłyn z jeziorem Drwęckim. Uwaga! odcinek ten nazywany jest także Liwą a w wielu opracowaniach występuje po prostu jako Kanał Elbląski;
  • Kanał Ostródzki - łączący jezioro Drwęckie z jeziorem Szeląg Wielki;
  • Kanał Bartnicki (Ducki) - łączący jezioro Ruda Woda (Duckie) z jeziorem Bartężek (Bartnickim);
  • Kanał Dobrzycki (łączący jezioro Jeziorak z jeziorem Ewingi).

Piotr Salecki (grudzień 2015)

Odpowiedzi

Dodaj nową odpowiedź