Motława

Żuławską rzeką do centrum Gdańska
Motława to rzeka o długości około 64 kilometrów. Jej źródła znajdują się w dwóch miejscach. Jedno z nich w okolicy Tczewa, a dokładniej w pobliżu Stargardu Gdańskiego, w jeziorze Szpęgawskim Południowym. Na terenie Pojezierza Starogardzkiego nazywa sie Szpęgawą. Przepływa przez jezioro Rokickie Duże w pobliżu Tczewa, gdzie staje się już Motławą. Drugie źródło znajduje się w okolicy miejscowości Ptaszniki, w pobliżu Wisły.
Tam płynie wiele spływów kajakowych, by po przewiezieniu kajaków około 1,5 kilometra do Wisły zatoczyć pętlę i powrócić do Gdańska z drugiej strony. Żródlane odnogi łączą się ze sobą pomiędzy miejscowościami Krzywe Koło i Suchy Dąb. Główne dopływy Motławy to Kanał Młyński Rów, Kanał Czarna Łacha, Kłodawa Stara Radunia. Rzeka przez Żuławy Gdańskie dopływa do Gdańska. W okolicy zabytkowego węzła wodnego Kamienna Grodza na wschód prowadzi Opływ Motławy, którym można także (ale tylko kajakami) dopłynąć do Martwej Wisły w okolicy Mostu Siennickiego. W końcowym biegu, na terenie Starego Miasta przy Muzeum Morskim na wprost Żurawia Gdańskiego rzeka dzieli się na dwa ramiona - Nową Motławę i Starą Motławę. Obie odnogi łączy także (wcześniej) Kanał Młyński, dzięki czemu możemy w rejonie Starego Miasta zatoczyć pętlę (niestety tylko kajakami, ze względu na niskie mostki na Kanale Młyńskim). Po minięciu samego serca Starego Miasta uchodzi do Martwej Wisły w okolicy Polskiego Haka.

Locję Motławy podzieliłem na bardziej szczegółowo opisane odcinki

Motława jest rzeką nizinną, o niewielkim spadku a więc o niewielkim prądzie. Dzięki temu można nią pływać także "w górę", bez większego wysiłku. Szlak Motławy opisuję "pod prąd", od ujścia rzeki do Martwej Wisły w Gdańsku do Ptaszników, w górze rzeki. Robię tak dlatego, że większość wodniaków rozpoczyna swoj rejs po Motławie właśnie z Gdańska. W sierpniu i wrześniu na rzece można spotkać dywany z wodnej roślinności, które z powodu niewielkiego prądu na pewnych odcinkach całkowicie zasłaniają rzekę, uniemożliwiając lub utrudniając żeglugę.  Pływające wyspy i kępy oderwanej od  brzegu roślinności oraz różne płynące z prądem śmieci, kawałki drewna czy gałęzie mogą nam przeszkodzić zawsze. Linie wysokiego napięcia, mosty i inne przeszkody nawigacyjne nie są w żaden sposób oznakowane.

Gdańskie ramiona

Motława to rzeka, którą można na różnych odcinkach przepłynąć jachtem, motorówką, kajakiem czy łodzią wiosłową. Najbardziej znany i uczęszczany odcinek Motławy prowadzi oczywiście od Martwej Wisły do położonej na Starym Mieście Mariny Gdańsk, którą niejako "zamyka" Most Stągiewny.
Manewrujące jachty powinny brać poprawkę na zmienny prąd rzeki, który choć niewielki potrafi efektownie popsuć idealnie zaplanowany manewr cumowania. Można powiedzieć, że Motława przepływa przez samo serce gdańskiej Starówki, a dzięki kilku odgałęzieniom, możliwe jest zobaczenie zabytków i ciekawych miejsc z innej perspektywy - od strony wody. Przy gdańskim Żurawiu rzeka dzieli się na dwa ramiona - wschodnie nazywane na gdańskim odcinku Nową Motławą, które jest głównym nurtem rzeki i dalej prowadzi jako Motława na Żuławy Gdańskie. Z kolei ramię zachodnie - Stara Motława - prowadzi wzdłuż Długiego Pobrzeża do Mostu Zielonego, i dalej aż do Baszty Pod Zrębem, gdzie kończy się ślepo. Oba ramiona połączone są Kanałem Młyńskim, dzięki czemu możliwe jest opłynięcie dookoła Wyspy Spichrzów, a dzięki Kanałowi Na Stępce - także wyspy Ołowianki.

Gdańskie ramiona Motławy - synteza

Motława rozgałęzia się na wysokości Żurawia Gdańskiego, pomiędzy Żurawiem a Muzeum Morskim. W rozgałęzieniu zlokalizowana jest obrotnica dla statków. Pomiędzy Starą a Nową Motławą usytuowana jest Wyspa Spichrzów, natomiast pomiędzy Motławą a Kanałem Na Stępce - Wyspa Ołowianka.

  • Nowa Motława stanowi ramię wschodnie i jest głównym nurtem rzeki. Na Nową Motławę wpływamy aby zacumować w Marinie Gdańsk.
  • Stara Motława stanowi ramię zachodnie i  prowadzi do mostu Zielonego (który ma mieć przywróconą funkcję mostu zwodzonego). Za Mostem Zielonym, na wschodnim brzegu zlokalizowana jest polecana restauracja Miasto Aniołów. Smacznie karmią a promocyjne ceny zestawów obiadowych w dni powszednie to 17 zł (listopad 2010). Weryfikujcie te informacje! Od Mostu Zielonego popłyniemy jeszcze około kilometra, mijając kilka mostów, aż do ślepego zakończenia.
  • Kanał Młyński łączy oba odgałęzienia Motławy od strony południowej i Wyspę  Spichrzow odcina od lądu. Płynąc nim możemy zatoczyć pętlę wokół Wyspy Spichrzów (tylko kajaki).
  • Kanał Na Stępce prowadzi od Siennej Grobli do Nowej Motławy przy Marinie Gdańsk. Opływa od wschodniej strony wyspę Ołowiankę i łączy Motławę z Nową Motławą

Niektórzy zaliczają kanał Na Stępce do biegu Nowej Motławy.

Jak eksplorować Motławę?
Od strony Martwej Wisły Motławą dopłyniemy na Stare Miasto każdą jednostką. Analogicznie
Nową Motławą - dotrzemy do Mostu Stągiewnego, który "zamyka" Marinę Gdańsk a Starą Motławą do Mostu Zielonego każdą jednostką.  Oba mosty mają być w przyszłości zwodzone, jak przed laty. Należy pamiętać o tym, że większa jednostka wpływając aż do Mostu Stągiewnego, może nie mieć miejsca do obrócenia się i będzie trzeba wracać rakiem. Dalej, za owymi mostami, mamy cztery możliwości dalszej żeglugi: jachtem (z położonym masztem), motorówką, kajakiem, łodzią wiosłową.

Zasięg poszczególnych jednostek - z powodu niskich mostów - uzależniony jest od ich wysokości a także od poziomu wody w rzece, który często bywa zmienny. Klasyczny szlak Motławy dostępny jest od Gdańska dla jachtów z położonym masztem do miejscowości Wiślina, gdzie znajduje się niski mostek. Dalej mogą płynąć jedynie naprawdę niskie jednostki. Moją locyjną motorówką, klasy Sport 430, dotarłem w okolice miejscowości Suchy Dąb, gdzie znajduje się bardzo niski most. Dalej płyną już tylko kajaki i łodzie wiosłowe. Duże znaczenie ma także poziom wody w rzece. Po intensywnych opadach zasięg Waszego rejsu może być ograniczony. Szczegółowe informacje o możliwości eksploracji Motławy, przy założeniu odniesienia do średniego stanu wody, będą przy opisie poszczególnych odcinków (patrz niżej) oraz na mapce (wkrótce).

Gdzie popłyniemy Motławą - warianty tras

  • Motławą do Gdańska - od Martwej Wisły do Mariny Gdańsk (klikamy)
    To droga wszystkich jachtów płynących do Gdańska z Zatoki Gdańskiej kanałem portowym (jachty, motorówki, w zasadzie bez ograniczeń, zakaz ruchu kajaków!), lub śródlądowym szlakiem Martwej Wisły (jachty z położonym masztem, motorówki, kajaki, łodzie wiosłowe)
  • Wokół Gdańska: szlak Starej Motławy (klikamy)
    Zachodnie ramię Motławy w sercu Starego Miasta, ślepa odnoga. Przepłyniemy jachtami z położonym masztem (od Mostu Zielonego), motorówkami, kajakami i łodziami wiosłowymi
  • Wokół Gdańska: szlak Wyspy Spichrzów i Ołowianki (wkrótce)
    To połączenie odcinków Starej i Nowej Motławy. Z Mariny Gdańsk płyniemy Nową Motławą do Kanału Młyńskiego, którym dopływamy do Starej Motławy i po przepłynięciu przez Marinę Gdańsk wpływamy w Kanał Na Stępce (1 przenoska) skąd Motławą wracamy do Mariny Gdańsk. Trasę przepłyniemy tylko kajakami (niskie mostki na Kanale Młyńskim, przenosi i niskie mostki w Kanale Na Stępce)
  • Wokół Gdańska: Szlak Opływu Motławy (klikamy)
    z Mariny Gdańsk Nową Motławą do Opływu Motławy, którym dopłyniemy do Martwej Wisły (1 przenoska) i powrócimy Motławą do Mariny Gdańsk (tylko kajaki i łodzie wiosłowe, jachty i motorówki dopłyną Opływem Motławy - ale płytko i niska druga kładka)
  • Motławą na Żuławy Gdańskie
    - Marina Gdańsk - Kamienna Grodza (klikamy)
    - Kamienna Grodza - Krępiec (klikamy)

    - Krępiec - Suchy Dąb (wkrótce)
    - Suchy Dąb - Ptaszniki/Czatkowo
    (wkrótce)
    To klasyczna trasa, pod prąd do Suchego Dębu i dalej do Ptaszników, lub w kierunku Tczewa (kajakami i łodziami wiosłowymi przepłyniemy całą trasę, jachtami dotrzemy do Krępca lub Wiśliny, małymi motorówkami do Suchego Dębu)

Ważne! Wrota przeciwpowodziowe stopnia wodnego Kamienna Grodza
W basenie dawnej śluzy Kamiennej zamontowane są wrota przeciwpowodziowe. Przeważnie są otwarte, jednak ich zamknięcie może być zasadniczą przeszkodą w dalszej żegludze. Jeszcze niedawno wrota zamykały się samoczynnie, przy wysokim stanie wody na Motławie, niejako automatycznie chroniąc Gdańsk przed zalaniem. Zdarzały się niespodzianki, gdy płynący w górę rzeki wracając zastawali wrota zamknięte. Także "przedsiębiorcy" młodzieńcy czasem bawili się w śluzowych i zamykali wrota przed płynącymi, żądając "drobnej opłaty". Opisała to jedna z uczestniczek takiego "zatrzymanego" spływu. Podczas moich rejsów Motławą podobna sytuacja nie miała miejsca, informujcie jednak o tym, jeśli coś takiego się zdarzy! Obecnie wrota są stale zablokowane i ich zamykanie nie jest samoczynne a następuje dopiero po zarządzeniu Rejonowego Zarządu Dróg Wodnych.

Piotr Salecki (maj-listopad 2010)
::: Locja Motławy aktualna do 2009 roku - klikamy

Odpowiedzi

Zezwolenia wędkarskie - Motława dodany przez Anonim
Kanał Młyński dodany przez Anonim

Sposób wyświetlania odpowiedzi

Wybierz preferowany sposób wyświetlania odpowiedzi i kliknij "Zachowaj ustawienia", by wprowadzić zmiany.

Dodaj nową odpowiedź