Jeziorak - wyspy i kępy

Wyspy i kępy Jezioraka
Jeziorak wyróżnia się nie tylko tym, że jest najdłuższym jeziorem w Polsce a w dodatku jednym z największych. Występuje na nim także największa liczba wysp, wysepek i kęp. Według mapki jest ich 18 (nie licząc wysepek na jeziorze Płaskim czy Ewingi).
Na Jezioraku jest także jedna z największych śródlądowych wysp w Polsce - Wielka Żuława. Na wyspie w latach siedemdziesiątych kręcono film "Gniazdo", o początkach państwa polskiego na podstawie losów Mieszka I z okresu Bitwy Pod Cedynią. Dla potrzeb filmu na wyspie powstały zabudowania warownego grodu. Zbudowano także most (dziś już nie istnieje), łączący Wielką Żuławę z Żuławką i następnie zachodnim brzegiem jeziora. Na wyspę kursują regularnie promy osobowo-samochodowe z Iławy.


Aby oglądać mapkę w dużej rozdzielczości kliknij na mapkę lub tutaj


Duży Gierczak - przy pomoście statek asenizacyjny, serwisujący toalety i odbierający śmieci - fot. Joanna Pazderska

Cieśnina pomiędzy wyspami Mały i Duży Gierczak - fot. Joanna Pazderska

Wyspa, kępa, trzciniak
Najpierw dygresja na temat pojęcia wyspa i kępa oraz trzciniak. Aby odróżnić wyspy od niewielkich, podmokłych skrawków lądu wystających nad wodę, przyjąłem dla nich określenie kępa. Najczęściej kępy są pozbawione drzew lub porośnięte kilkoma drzewkami, choć nie jest to regułą. Kępa jest często tak mała, że nie widać jej spomiędzy otaczających ją trzcin. Niestety, chcąc wprowadzić jednoznaczny podział trochę też go skomplikowałem, gdyż kilka całkiem sporych wysp ma w nazwie słowo kępa...
Trzciniaki to po prostu takie niewielkie kępki trzcin, w odróżnieniu od kępy najczęściej nie ma tam skrawka lądu. Z czasem niektóre trzciniaki przekształcają się w kępy a potem w wyspy...

Bardzo wiele wysp ma więcej niż jedną nazwę, rekordzistka ma ich aż pięć. Ten typowy dla wód i miejscowości na  Pomorskim Szlaku Żeglarskim stan występuje z wielu względów: po pierwsze: tłumaczenia wprost nazw niemieckich na język polski a potem wprowadzania innej, wymyślonej polskiej nazwy, po drugie: wprowadzania nazw na nienazwane wyspy przez mieszkańców, turystów lub dziennikarzy którzy potem rozpowszechniają je w internecie, po trzecie: ze względu na lansowanie nowej nazwy przez lokalne władze, organizacje turystyczne lub firmy. Przykładem tej ostatniej sytuacji jest Kanał Elbląski, niemal powszechnie teraz nazywany Ostródzko-Elbląskim lub Elbląsko-Ostródzkim.

Ciekawostką jeśli chodzi o nazwy jest także i to, że Wyspa Bukowiec i Półwysep Bukowiec - choć na Jezioraku - nie są położone w bezpośredniej bliskości.

Do dwóch wysp - Bukowiec i Czaplak, można się dostać od strony lądu.  Na Bukowiec prowadzi solidna grobla, powodująca, iż pole namiotowe na wyspie jest nawiedzane przez tłumy turystów. Na Czaplak można dostać się  przez płyciznę (bród). Nie wiadomo, czy to pozostałość po dawnej grobli, obecnie zapadniętej i podtopionej, czy jest to po prostu bród. "Na kołach" można przejechać na Czaplak jedynie na traktorze, przy niskim stanie wody. Ciekawostką jest fakt, iż wyspę można, po podniesieniu miecza, przepłynąć dookoła jachtem, przez wąski przesmyk w trzcinach.

Najbardziej znaną wyspą jest Wielka Żuława, która położona jest tuż przy Iławie. Na wyspę kursuje prom, przewożący ludzi i samochody. Na Wielkiej Żuławie są ośrodki wypoczynkowe a ostatnio mówi się o planach dzierżawy wyspy i zbudowania tam luksusowych kompleksów wypoczynkowych.

Rybackie Kępy choć słowo kępa mają w nazwie są całkiem sporymi wyspami - fot. Joanna Pazderska

Wyspa Kępka w Zatoce Rudnia... - fot. Joanna Pazderska


...i bezimienne kępy, a właściwie nawet malutkie "kępki" w Zatoce Rudnia - fot. Joanna Pazderska

Kobiecy Ostrów - fot. Joanna Pazderska

Wyspa Polajńska (od miejscowości Polajny). Ze względu na trudną wymowę, jej nazwa jest często przekręcana. Fot. Joanna Pazderska

Kuklina. Według przyjętych przeze mnie założeń to kępa - fot. Joanna Pazderska

Najważniejsze i najbardziej znane wyspy
to Wielka Żuława (Wielki Ostrów), Mała Żuława (Mała Żuławka, Wyspa Miłości), Bukowiec, Lipowiec, Wyspy Gierczak, Łąkowa (Zielony Ostrów), Czaplak.

Czaplak - użytek ekologiczny
Wyspa Czaplak jest objęta częściową ochroną jako użytek ekologiczny. Teren wyspy jest również własnością prywatną.

Pomosty unijne
Dostępność do wysp ułatwiły żeglarzom tak zwane "pomosty unijne" - kilkanaście postawionych na Jezioraku pomostów pływających, przy których na brzegu zlokalizowano śmietniki, wc a w niektórych miejscach także prysznice. Pomiędzy tymi miejscami regularnie krąży statek-śmieciarka, którego obsługa dba o czystość i bieżącą konserwację tych miejsc.

Prośba o weryfikację!

Do żeglujących po Jezioraku, znawców akwenu, zwracam się z prośbą o weryfikację informacji zamieszczonych na mapie. Może znacie nazwy wysp które na mapie ich nie mają, gdyż nie udało mi się tego ustalić. Może zasugerujecie jakieś poprawki i uzupełnienia? Może jakieś wyspy pominąłem? Chętnie zamieszczę również Wasze informacje, zdjęcia, porady dla innych żeglarzy, wspomnienia z rejsów.

Dziękuję za pomoc, uzupełnienia, ciekawe informacje i zdjęcia:
Joannie Pazderskiej (Aucubie), Jaromirowi Rowińskiemu, Radosławowi Kamrowskiemu (Macy), M.mmm, Leszkowi Trawczyńskiemu, Michałowi Opalińskiemu, Michałowi Wesołowskiemu (michalo604), Kazimierzowi Skrodzkiemu, Wusi, Przemkowi Modrzyńskiemu.

Aktualizacja 2018
Wyspa Bukowiec była nazywana również Bukownicą (dla odróżnienia od półwyspu Bukowiec).
źródło: Zbigniew Nienacki - Nowe przygody Pana Samochodzika.


Piotr Salecki (kwiecień 2017)

  • Wyspy i kępy Jezioraka - wersja archiwalna do 2016 roku tutaj

 

Odpowiedzi

dobra robota dodany przez Anonim
Największa? dodany przez Anonim
Bród na Czaplak dodany przez Anonim
Nie anonim dodany przez Anonim
Wyspy Krowie dodany przez Anonim
Odnośnie wyspy księdza dodany przez Anonim
Wyspa na Ewingi dodany przez Anonim
wyspa dodany przez Anonim
Wyspa Księża. dodany przez Anonim
Trochę precyzji ;) dodany przez Anonim

Sposób wyświetlania odpowiedzi

Wybierz preferowany sposób wyświetlania odpowiedzi i kliknij "Zachowaj ustawienia", by wprowadzić zmiany.

Dodaj nową odpowiedź